Sức khỏe thông minh - Tại sao không?

Ngày đăng : 21:20, 12/06/2018

Ngày 12/6/2018, tại TP Đà Nẵng, Cục Công nghệ thông tin, Bộ Y tế đã tổ chức hội thảo góp ý xây dựng Đề án ứng dụng và phát triển y tế thông minh, khu vực miền Trung và Tây Nguyên.

Hội thảo diễn ra sôi nổi, cởi mở, đề cập, làm rõ hơn các nội dung dự thảo của Đề án. Các đại biểu nhất trí về sự cần thiết và ý nghĩa của việc xây dựng Đề án. Đề án được xây dựng là để thực hiện Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 04/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường năng lực tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 và Quyết định số 1624/QĐ-BYT ngày 06/03/2018 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc Ban hành Chương trình hành động của Bộ Y tế thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.

PGS - TS Trần Qúy Tường, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Bộ Y tế phát biểu tại hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, ông Trần Quý Tường, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Bộ Y tế cho biết Đề án có mục tiêu chung là: “Ứng dụng và phát triển y tế thông minh góp phần hiện đại hóa các dịch vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, giúp người dân dễ dàng tiếp cận, sử dụng các dịch vụ này có hiệu quả cao nhất ở mọi lúc, mọi nơi. Đồng thời, ứng dụng và phát triển y tế thông minh để tăng cường công tác quản lý nhà nước theo hướng khoa học, chính xác, kịp thời, góp phần hoàn thiện chính phủ điện tử”.

Trên cơ sở đó, Đề án nêu ra 5 mục tiêu cụ thể là: Xây dựng cơ sở pháp lý để ứng dụng và phát triển y tế thông minh;  Đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu y tế quốc gia và hạ tầng kỹ thuật cho phát triển y tế thông minh; Ứng dụng, phát triển y tế thông minh trong khám chữa bệnh và phòng bệnh; Ứng dụng, tiếp nhận chuyển giao công nghệ cao trong sản xuất dược phẩm, trang thiết bị y tế và vắc xin, sinh phẩm y tế; Ứng dụng, phát triển y tế thông minh trong công tác quản lý về y tế, hiện đại hóa dịch vụ công trực tuyến, góp phần hoàn thiện chính phủ điện tử.

Hội thảo đề cập nhiều ý kiến về khái niệm về công nghệ thông minh bao gồm các công nghệ sau đây:

(1) Các cảm biến vật lý để thu thập dữ liệu từ môi trường xung quanh.

(2) Khả năng lưu trữ, tính toán và phân tích dữ liệu lớn thu thập được.

(3) Các hoạt động tự động có thể hỗ trợ người sử dụng ra quyết định đựa trên các dữ liệu thu thập được

Công nghệ y tế thông minh có thể chính là việc áp dụng các công nghệ thông tin trong việc chăm sóc sức khỏe con người như vẫn đang triển khai trong thời gian qua và kết hợp với các công nghệ thông minh nhằm tạo ra các bước đột phá trong việc chăm sóc sức khỏe người dân.

Trong khái niệm kết hợp này, các công nghệ y tế thông minh bao gồm các hoạt động y tế điện tử như các hệ thống bệnh án điện tử, hồ sơ sức khỏe điện tử  kết hợp với các công nghệ thông minh bao gồm việc thu thập các thông tin sức khỏe từ các cảm biến,  các thông tin được lưu trữ dưới công nghệ dữ liệu lớn và được tính toán, phân tích một cách tự động  và cung cấp khả năng ra quyết định cho từng đối tượng cụ thể.  Do vậy, công nghệ y tế thông minh sẽ bao gồm các hệ thống thiết bị phần cứng, kết hợp với việc tương tác dữ liệu y tế, bao gồm các các mô phỏng dữ liệu y tế, cơ thể người bệnh theo mô hình thực tế ảo (Virtual reality).

Về nội dung của Đề án bao gồm:

(1). Xây dựng môi trường pháp lý để thúc đẩy nghiên cứu, áp dụng và phát triển y tế thông minh trên phạm vi cả nước;

(2). Xây dựng hạ tầng y tế thông minh (Xây dựng trung tâm dữ liệu y tế quốc gia; Xây dựng trung tâm dữ liệu về gen (ADN) người Việt Nam và Xây dựng hạ tầng kết nối, chia sẻ thông tin y tế trên toàn quốc;

(3). Ứng dụng y tế thông minh trong công tác quản lý nhà nước (Triển khai nền hành chính y tế điện tử; Triển khai thống kê y tế điện tử trên toàn quốc; Xây dựng và phát triển hệ thống thông tin thông minh trong quản lý nguồn nhân lực y tế);

(4). Ứng dụng y tế thông minh trong công tác khám chữa bệnh (Hoàn thiện các phần mềm phục vụ công tác quản lý bệnh viện (HIS, LIS, PACS); Triển khai bệnh án điện tử tại tất cả các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên toàn quốc; Xây dựng và phát triển các KIOS thông tin tại bệnh viện; Phát triển các hệ thống chuyên gia hỗ trợ ra quyết định lâm sàng; Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phòng bệnh và khám chữa bệnh; Hoàn thiện mô hình bệnh viện thông minh);

(5). Ứng dụng công nghệ thông tin trong chăm sóc sức khỏe thông minh (Xây dựng và triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân; Phát triển y tế từ xa; Tin học hóa hoạt động của trạm y tế xã);

(6). Ứng dụng y tế thông minh trong y tế dự phòng (Xây dựng và phát triển các hệ thống thông tin thông minh về cảnh báo dịch bệnh; Xây dựng và phát triển các hệ thống thông tin thông minh: dự phòng, môi trường, an toàn thực phẩm, HIV/AIDS; Ứng dụng CNTT trong công tác truyền thông giáo dục sức khỏe);

(7). Phát triển y tế thông minh trong lĩnh vực khác (Xây dựng và phát triển hệ thống thông tin thông minh quản lý cung ứng thuốc trên toàn quốc; Phát triển công nghiệp Dược thông minh

Nếu triển khai thành công Đề án này sẽ mang lại rất nhiều lợi ích cho tất cả các bên liên quan, như người dân, cộng đồn Ttết kiệm được thời gian và chi phí khám chữa bệnh khi cơ sở y tế thực hiện cải cách hành chính và áp dụng quy trình khám chữa bệnh mới và dễ dàng tiếp cận các dịch vụ y tế có chất lượng; Cán bộ y tế giảm công việc thủ công, lập đi lập lại, dành thời gian cho việc nâng cao công tác chuyên môn.Các cơ sở khám, chữa bệnh đáp ứng kịp thời các yêu cầu phát triển nhanh, quy mô lớn của bệnh viện. Các cơ sở y tế dự phòng khi phát triển được hệ thống thông tin dịch bệnh thông minh có thể dự báo được dịch bệnh để kịp thời ứng phó trong tương lai. Cơ quan quản lý thực hiện tốt vai trò quản lý, chỉ đạo của cơ quan quản lý nhằm duy trì hiệu quả hoạt động của toàn bộ mạng lưới dịch vụ y tế trên địa bàn.

Cùng ngày, Cục Công nghệ thông tin, Bộ Y tế phối hợp với tập đoàn IBM và công ty Five 9 hội thảo về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ điều trị ung thư. IBM Watson for Oncology là hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo tiên tiến thế giới (AI) hỗ trợ bác sỹ đưa ra các lựa chọn điều trị ung thư dựa trên bằng chứng. Watson for Oncology do IBM hợp tác phát triển với Trung tâm Ung bướu Memorial Sloan Kettering Cancer Center (MSKCC) với hơn 130 năm kinh nghiệm nghiên cứu và điều trị ung thư. Hiện nay công nghệ IBM Watson for Oncology đã được sử dụng tại hơn 80 bệnh viện và các cơ sở y tế tại 13 quốc gia trên thế giới.

Hiện nay công nghệ này đã được áp dụng triển khai giai đoạn đầu tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ; Bệnh viện K Trung ương. IBM và Five9 đang triển khai làm việc với các Bệnh viện như Bệnh viện Bãi Cháy, Bệnh viện Ung bướu Nghệ An, Bệnh viện Bạch Mai… để hệ thống sớm được triển khai rộng rãi, mang lại cơ hội tiếp cận với công nghệ tiên tiến trong điều trị ung thư cho bệnh nhân ở nhiều tỉnh thành trên toàn quốc.

Phát biểu tại Hội thảo Ông Trần Quý Tường cho biết IBM Watson for Oncology là phần mềm thông minh được phát triển để hỗ trợ bác sỹ và bệnh nhân đưa ra quyết định điều trị ung thư tối ưu nhất. Đến nay, Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ đã ứng dụng phần mềm này, bước đầu cho kết quả rất tốt, đã hỗ trợ bác sỹ và người bệnh lựa chọn được phác đồ điều trị phù hợp nhất, điều trị có kết quả rất tốt. Ông Tường đề nghị BVĐK tỉnh Phú Thọ tiếp tục ứng dụng phần mềm này, 6 tháng 1 lần sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, báo cáo Bộ Y tế để nhân rộng. Ông Trần Quý Tường đề nghị các bệnh viện Ung bướu, các khoa Ung bướu của các bệnh viện triển khai ứng dụng IBM Watson for Oncology để hỗ trợ lựa chọn phác đồ điều trị ung thư tốt nhất, mang lại hiệu quả điều trị cao nhất.

Hoàng Anh