Vụ bé trai tử vong sau khi truyền dịch: Cảnh báo tình trạng “cứ thích là truyền”

22/10/18 10:10
Bé trai 22 tháng tuổi tử vong sau khi truyền dịch tại Phòng khám tư nhân ở quận Long Biên, Hà Nội ngày 16/10/2018, dấy lên lo ngại về thực trạng truyền dịch của người dân hiện nay. Dịch truyền cũng là một loại thuốc, không phải “cứ thích là truyền”…

Truyền dịch là một kỹ thuật y tế đưa một lượng lớn nước và hoạt chất có tác dụng dược lý để tiêm trực tiếp vào mạch máu qua đường tĩnh mạch. Truyền dịch rất cần thiết và là biện pháp cấp cứu trong nhiều trường hợp.

Kỹ thuật tiêm truyền phải do nhân viên y tế đã qua đào tạo thực hiện và chỉ được tiến hành tại các cơ sở y tế khi có đầy đủ phương tiện cấp cứu đề phòng sốc phản vệ (SPV).

Việc lạm dụng truyền dịch khi chưa thật sự cần thiết hoặc truyền dịch không đúng quy định đã gây ra nhiều vụ chết người do bị SPV không thể cấp cứu.

Vụ bé trai tử vong sau khi truyền dịch: Cảnh báo tình trạng “cứ thích là truyền” - Ảnh 1.

Truyền dịch có thể gây sốc phản vệ dẫn đến tử vong.

Những nguy cơ khi truyền dịch

Khi truyền dịch cho bệnh nhân trong bất cứ trường hợp nào cũng cần phải lưu ý nguy cơ bệnh nhân có thể bị SPV. Sốc có thể xảy ra tức thì hoặc trong/ngay sau khi tiêm.

Biểu hiện là bệnh nhân bắt đầu thấy rét run đột ngột, sốt, nhiệt độ cơ thể có thể lên 39-40oC hoặc cao hơn, mạch nhanh, vã mồ hôi, chân tay lạnh, huyết áp tụt, khó thở, nhịp thở nhanh và nông, bệnh nhân lo lắng bồn chồn, vật vã...

Nếu không xử trí kịp thời bệnh nhân có thể sẽ tử vong rất nhanh. Nguyên nhân gây SPV do có chất gây sốt (chí nhiệt tố) trong dịch truyền, hoặc do dụng cụ tiêm truyền không bảo đảm vô trùng, tốc độ truyền quá nhanh.

Đôi khi do cơ địa bệnh nhân mẫn cảm hoặc dị ứng thuốc. Dù nguyên nhân nào cũng phải ngừng tiêm truyền ngay và dùng thuốc cấp cứu SPV theo quy định của ngành y tế.

Chính vì tai biến nguy hiểm này mà cần cảnh báo đến tất cả mọi người không nên truyền dịch tại nhà vì không có người theo dõi đầy đủ, không có thuốc và phương tiện cấp cứu chống sốc sẽ nguy hiểm đến tính mạng.

Nhiều trường hợp truyền dịch tại nhà không được theo dõi, truyền nhanh để về, không đúng tốc độ truyền, áp lực thẩm thấu cao gây biến chứng với biểu hiện vã mồ hôi, chân tay lạnh, mạch nhanh, huyết áp tụt làm bệnh nhân tử vong.

Ngoài ra, việc lạm dụng truyền dịch khi chưa thực sự cần thiết còn đưa đến những nguy hiểm khôn lường như nhiễm khuẩn máu, phù toàn thân, tràn dịch màng bụng, phù phổi, suy hô hấp, suy tim (nhất là đối với người vốn có bệnh tim mạch).

Khi đưa vào cơ thể một lượng không cần thiết dịch truyền dẫn đến sự dư thừa, rối loạn điện giải khiến người bệnh mệt mỏi, nôn nao, tăng nhịp tim bất thường.

Nếu truyền dịch kéo dài dẫn đến dung mao của ruột thoái hóa, khiến thức ăn hấp thu kém, gây thiếu hụt các yếu tố vi lượng.

Đã có nhiều trường hợp bị sưng chỗ tiêm hoặc lan tỏa ra xung quanh khiến vùng da đó bị viêm tấy đỏ, nặng hơn là bị hoại tử nhất là khi truyền dịch cung cấp chất dinh dưỡng.

Ngay cả khi truyền dịch đúng chỉ định, bệnh nhân vẫn có thể gặp một số nguy hiểm trong quá trình truyền như chỗ tiêm bị phù, đau sưng, viêm tĩnh mạch, rét run, mặt tái nhợt, vã mồ hôi, khó thở, đau ngực...

Đối với trường hợp nếu lượng dịch truyền quá nhiều, cơ thể lại bị mất nước ưu trương, sẽ bị teo tế bào não rất nguy hiểm.

Cần thận trọng khi truyền dịch

Hiện nay đã có nhiều tai biến do dịch truyền gây ra, nhất là khi truyền dịch với mục đích bồi bổ cơ thể, đẹp da, bù nước.

Điều cần cảnh báo là truyền dịch tuy là một thủ thuật y tế rất thông dụng, có thể thực hiện tại các trạm y tế, nhưng không an toàn tuyệt đối như nhiều người lầm tưởng. Trái lại, nó có rất nhiều nguy cơ, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.

Không phải ai cũng truyền dịch được và không phải lúc nào truyền dịch cũng là lựa chọn hàng đầu.

Do truyền dịch đưa vào cơ thể một lượng nước lớn, các chất điện giải, các chất dinh dưỡng nên có thể gây rối loạn về chuyển hóa gây các hiện tượng phù ở tim, thận...

Nguy cơ lây nhiễm các bệnh như HIV/AIDS, viêm gan siêu vi B,C là rất cao qua con đường truyền dịch, nếu việc truyền dịch bừa bãi không đúng quy cách, không được vô trùng.

Cần rất thận trọng đối với bệnh nhân lớn tuổi, có độ lọc thận yếu, bệnh nhân tim mạch hay có bệnh lý về não khi truyền dịch chứa chất điện giải. Việc truyền dịch để hạ sốt trẻ em cần phải cân nhắc kỹ.

Trước khi truyền dịch, người bệnh phải khám, làm xét nghiệm, xác định đúng nguyên nhân gây bệnh.

Nếu không, bệnh nhân có thể gặp nguy hiểm đến tính mạng vì dịch truyền làm tăng gánh nặng cho phổi, tim, làm tăng áp lực lên sọ não, tăng phù não.

Người bệnh chỉ nên truyền dịch khi bị sốt virut hoặc sốt xuất huyết kéo dài, có hiện tượng nôn, tiêu chảy nhiều.

Tuy nhiên, nếu người bệnh bị mất nước mà vẫn ăn uống được thì không nên truyền dịch, tốt nhất bổ sung bằng đường ăn uống những thức ăn mềm, có nước như súp, cháo, sữa, nước hoa quả...

Một số thuốc dùng để uống như oresol, vitamin C sủi có tác dụng bổ sung chất điện giải và vitamin rất tốt.Vì thế, tuy truyền dịch là một thủ thuật y tế khá phổ biến nhưng cũng cần phải rất thận trọng khi truyền dịch, phải thực hiện ở những cơ sở y tế có đầy đủ các phương tiện cấp cứu.

ThS. Lê Quốc Thịnh

Theo: Trí Thức Trẻ

22/10/18 10:10

Bài viết chưa có bình luận nào.

lên đầu trang