Bộ Y tế ủng hộ tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng thuốc lá

09/05/18 20:02
KHỎE+
Theo các chuyên gia, việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt của thuốc lá lên 2.000 đồng/ 1 bao thuốc không chỉ tăng ngân sách nhà nước mà còn làm giảm tỉ lệ người hút thuốc lá.

Ảnh minh họa: Internet

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, hiện tại Việt Nam có tỷ lệ thuế trên giá bán lẻ thuốc lá thấp: 48,1 % (số liệu được tính theo mức thuế suất năm 2019 là 75%) trong khi đó tỷ lệ thuế trên giá bán lẻ tại các nước trong khu vực là: Bru-nây 81%, Thái Lan 70%, Sing-ga-po 69%, Ma-lai-xi-a 57%, In-do-ne-xi-a 51%; Mi-an-ma: 50% và các nước phát triển Úc: 62%, Đức: 75%, Pháp 80%... 

Bộ Tài chính hiện đề xuất hai phương án sửa đổi mức thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng với mặt hàng thuốc lá.

Phương án một là áp dụng thu thuế theo phương pháp hỗn hợp (thu theo thuế suất tỷ lệ như hiện nay và thuế suất tuyệt đối). Theo đó, bổ sung mức thu thuế tuyệt đối 1.000 đồng mỗi bao thuốc lá 20 điếu và 1.500 đồng một điếu xì gà. Quy định này áp dụng từ năm 2020.

Phương án hai, tăng thuế suất theo lộ trình: Năm 2020 tăng từ 75% lên 80%, một năm sau tăng lên mức 85%.

Mức thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá hiện nay là 70% (áp dụng từ năm 2016 đến 2018); đến năm 2019 sẽ tăng lên 75%.

Trong hai phương án này, Bộ Y tế ủng hộ phương án một. Bởi với mức thuế 70% giá xuất xưởng như hiện nay khiến giá thuốc lá tại Việt Nam rẻ gần nhất thế giới. Một bao thuốc 10 - 20 nghìn đồng, rẻ nên người dân tiếp cận dễ dàng hơn.

Bộ Y tế đề nghị tăng thuế thuốc lá lên ít nhất là 2.000 đồng /1 bao 

Bộ Y tế ủng hộ phương án một do Bộ Tài chính đề xuất, tuy nhiên đề nghị áp dụng mức thu thuế tuyệt đối cao hơn. Bà Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế đề xuất thu thuế mỗi bao thuốc lá 2.000-5.000 đồng thay vì 1.000 đồng.

Mức tăng thuế cần tăng lên ít nhất là 2.000 đồng/1 bao 20 điếu, hoặc tăng thuế tuyệt đối thuốc lá tới 5.000 đồng/1 bao mới có thể tiến tới giảm tỷ lệ hút xuống 39% theo mục tiêu quốc gia. "Càng tăng thuế thì Chính phủ càng có nguồn thu, giá bán lẻ thuốc lá cao thì thanh thiếu niên, người nghèo không có tiền mua", bà Hải lập luận.

Theo tính toán, nếu việc tăng thuế 5.000 đồng mỗi bao có thể giảm được 1,8 triệu người hút, tránh được tử vong sớm cho 900.000 ca mỗi năm, đồng thời tăng nguồn thu ngân sách cho nhà nước lên 10.700 tỷ đồng mỗi năm.

“Cá nhân tôi đánh giá tăng thuế thuốc không ảnh hưởng đến ngành công nghiệp thuốc lá. Điển hình là Thái Lan, đã tăng thuế 600% so với giá xuất xưởng, sản lượng thuốc lá cơ bản ổn định với 2 tỷ bao nhưng nguồn thu ngân sách tăng từ 500 triệu lên 2 tỷ đô", bà Hải nói.

Ảnh minh họa: internet

Vì sao phải tăng thuế đối với mặt hàng thuốc lá?

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong trên thế giới. Việc sử dụng thuốc lá gây ra 25 loại bệnh khác nhau, như: ung thư phổi, ung thư thanh quản, ung thư khoang miệng, ung thư da, các bệnh tim mạch … 

Số liệu của Bộ Y tế công bố trước đây cho thấy, so với năm 2007, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu ở thanh thiếu niên Việt Nam giảm từ 3,3% xuống 2,5%. Tỷ lệ hút thuốc lá thụ động trong học sinh giảm được 18,8%. Tỷ lệ hút thuốc lá điếu của nam giới khu vực thành thị cũng giảm được 6,5%.

Mặc dù Việt Nam được đánh giá là nước có tỉ lệ hút thuốc lá giảm hơn nhưng vẫn ở ngưỡng cao. Nhưng việc người dân có thể dễ dàng mua thuốc lá ở nơi công cộng, đặc biệt là quán cà phê, nhà hàng... đang gây ra những khó khăn, cản trở nỗ lực trong việc cai nghiện, giảm tỷ lệ hút thuốc tại nước ta.

Theo WHO, Việt Nam thuộc nhóm 15 nước có số người hút thuốc lá cao nhất trên thế giới. Tỷ lệ người hút thuốc lá ở Việt Nam cao là do có nhiều nguyên nhân như giá bán lẻ thuốc lá còn thấp, thanh thiếu niên dễ tiếp cận với thuốc lá...

Nghiên cứu của WHO cho thấy, nếu tăng thuế thuốc lá sao cho giá bán lẻ tăng thêm 10% sẽ giúp giảm 4% tiêu dùng thuốc lá tại các nước có thu nhập cao và giảm khoảng 8% tại các nước có thu nhập thấp và trung bình và giúp tránh được 10 triệu ca tử vong sớm (9 triệu ca ở những nước có thu nhập thấp và trung bình và 1 triệu ca ở nước có thu nhập cao). Một mức tăng 70% trong giá bán thuốc sẽ ngăn chặn được tới 1/4 các ca tử vong do thuốc là gây ra trên toàn thế giới.

Hoàng Huy

09/05/18 20:02
Từ khoá:

Bài viết chưa có bình luận nào.

lên đầu trang